Feestdagen komen jaarlijks terug en vaak is dit het moment om er weer een flinke discussie van te maken. Meestal is het de media die begint met het stoeien, door de vraag te stellen waar de feestdagen eigenlijk vandaan komen. Het lijkt belangrijk te zijn voor de traditie en invulling van de dag, maar hoe belangrijk is het om te weten waar een feestdag vandaan komt?

Op zich is dat helemaal niet belangrijk. Het gaat er namelijk om welke invulling aan de feestdag gegeven wordt en wat er gevierd wordt. Of het van oorsprong een heidense feestdag was of een christelijke, is in de samenleving van vandaag eigenlijk niet eens meer belangrijk. Maar hoe komt het dat er toch telkens een discussie over is?

De oorsprong van feestdagen

De bron van de discussie is ontzettend eenvoudig te verklaren. Op het moment dat het christendom nog niet bestond en het jodendom ook nog niet, hadden bepaalde culturen en volkeren eigen gebruiken. Zij hadden eigen dagen waarop iets speciaals gebeurde en vaak werd dit op een bepaalde manier gevierd. Het is goed om hierbij op te merken dat deze volkeren geen kalender hadden. De feestdagen waren verbonden aan een verschijning van een ster, het beginnen van een seizoen, of het einde van een periode (zoals de oogst).

Op het moment dat het christendom een staatsgodsdienst wordt, wil het zo snel mogelijk terrein winnen. De beste manier om dit te doen, is door zo min mogelijk te veranderen aan het dagelijks leven. De goden worden ingewisseld, de gebruiken worden aangepast, maar de feestdagen blijven op dezelfde dagen gevierd worden. Wat de christenen doen, is het aanpassen van de feesten waardoor het heidense feest ineens een christelijk feest wordt met nieuwe gebruiken.

Nu is het goed om te weten dat dit niet gold voor de joodse feestdagen. Het christendom wilde zich expliciet afzetten van het jodendom, dat op dat moment al gevestigd was. De christelijke feestdagen kwamen dus niet parallel te lopen met de joodse feestdagen, maar spiegelden wel de heidense feestdagen om zoveel mogelijk mensen over de streep te halen.

Verschillende feesten in verschillende landen

Nu is het zo dat niet alle feesten in alle landen van Europa samenvallen. Sommige van de plaatselijke gebruiken en tradities hebben het zwaard van het christendom weten te ontwijken. Deze feesten vallen onder de heidense feesten, maar zouden beter gerekend worden tot de feesten die een relatie hebben met de eigen cultuur of mythologie van een volk – in plaats van het direct af te doen als een heidens gebruik. Deze feesten hebben vaak wel een duidelijke oorsprong en betekenis die overal gelijk is en dat scheelt weer: Dan kunnen we daar in ieder geval geen discussie over houden in de kranten.