Als er een feestdagen is die de laatste jaren nogal wat aandacht verkregen heeft, is het Sinterklaas. Dan is de aandacht niet eens voor Sinterklaas – maar voor zijn hulpje; Piet. Er is al enige tijd een grootse discussie omtrent Piet en vooral de benaming; Zwarte Piet. Er zijn steeds meer bezwaren vanuit binnen en buitenland tegen de benaming en het uiterlijk van Zwarte Piet. Dit heeft geresulteerd in gekleurde Pieten, waarbij nu regenboogpieten ook niet ongewoon zijn. Het verhaal van Zwarte Piet komt echter vanuit de tijd dat Sinterklaas zijn knecht de pakjes via de schoorsteen naar beneden liet brengen – waardoor hij zo zwart zou worden als roet. Een deel van de Pieten die meeloopt met de optocht van Sinterklaas is tegenwoordig ook geschminkt met zwarte roetvegen, in plaats van een geheel zwart gelaat.

Sinterklaas of Sint-Nicolaas

Sinterklaas is een feest dat binnen Nederland jaarlijks op 5 december gevierd wordt en bij de Belgen op 6 december. Het is een feestdag die zijn wortelen in de derde eeuw na Christus heeft liggen. De moderne vorm van het feest wordt echter beschreven in een boekje met prenten uit 1850, waarin het feest zijn moderne vorm begon te krijgen. Hoewel het feest niet bekend is over de gehele wereld, zijn er wel varianten op Sint-Nicolaas binnen Europa, toch verschilt dit per streek en de folklore die er verteld wordt. De grootste verschillen zijn toch vaak wel de manier hoe Sinterklaas arriveert en door wie hij vergezeld wordt.

Schoen zetten

Hoewel nu de meeste kinderen heel goed weten hoe ze hun schoen moeten zetten, had dit voorheen een heel andere betekenis. In de 15e eeuw werden er al schoenen gezet voor de goed heiligman, maar toen gebeurde dit nog in de kerk en waren de opbrengsten voor de armen. In de 17e eeuw werden schoenen thuis gezet bij de schoorsteen, en zijn er ook voor het eerst beelden (in de vorm van schilderijen) waarop te zien is wat de kinderen in hun schoen kregen. Ook de roe en zakjes zout werden toen al uitgedeeld – enkel was het toen niet om aan te geven dat kinderen stout waren, maar meer om aan te geven dat kinderen te oud bevonden werden om nog langer hun schoen te zetten.

Tegenwoordig zetten mensen nog steeds hun schoen, en de nadruk ligt op mensen want niet enkel kinderen zetten nog hun schoen. Deze wordt over het algemeen bij de haard gezet, gezien Zwarte Piet, of Piet via de schoorsteen naar beneden kwam. Maar in veel gevallen worden de schoenen nu ook bij de voor- of achterdeur gezet. In de schoen zitten vaak lekkernijen voor het paard van Sinterklaas, en het zetten van de schoen gaat gepaard met het zingen van heel veel liedjes voor Sinterklaas.

Pakjesavond

Pakjesavond vindt meestal plaats op 5 december, al verschilt dit vaak per huishouden wanneer dit is, ook omdat er in sommige gevallen meerdere avonden gevuld worden met pakjes – zeker als er meerdere takken van de familie zijn waar je heen moet. Dit was echter voor de Tweede Wereldoorlog niet echt een gegeven – het is pas in de periode na de crisisjaren dat er ruimte was voor feesten als deze. In eerste instantie ging het om veel zelfgemaakte cadeaus, later werden dit gekochte presentjes. Hoewel het van oudsher een feestdag is voor kinderen, is het dat allang niet meer. Het wordt door veel volwassenen gevierd met gedichten, surprises en andere gekkigheid. Een ding is zeker, hoewel Piet een punt is van aandacht – is het een feestdag die vooral gericht moet zijn op gezelligheid en het plagen van elkaar. Of dat nu een roe is in een schoen of een gedicht bij een surprise.